ناظم الاسلام كرمانى
458
تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )
( پسر امام جمعه كرمانشاه و شيخ العراقين با آقايان تا طهران آمدند و متجاوز از يك ماه در طهران بودند از طرف دولت و ملت نهايت احترام از آنها شد پس از مدتى سالما غانما به وطن خود هريك مراجعت نمودند ) . از تبريز تلگراف مخابره شد كه مردم تبريز اجماع كردهاند بعضى بسفارت انگليس پناه برده و در قونسولخانه انگليس متحصن شدهاند و بعضى مجلس ختم و فاتحه براى سادات و اشخاصيكه در طهران كشته شدهاند . از خمسه و زنجان و رشت هم خبر رسيد كه مردم بلوا كردهاند براى اينكه علماى طهران را نفى از بلد كردهاند . امروز صبح مدير توپخانه سيف الدين ميرزا كه رفته بود قم و مأمور بود اگر آقايان از قم حركت نمايند آنها را گرفته و متفرق و هريك را به طرفى فرستد با رئيس تلگرافخانه قم كه اسمش و لقبش لسان الممالك است خدمت آقايان رسيده تلگراف عزل اتابيك را خدمت آقايان ارائه داد از امروز تلگرافات از اطراف بآقايان ميرسد زيرا كه تا بامروز اتابيك حكم كرده بود تلگرافاتى كه مخابره مىشود نرسانند . روز سهشنبه نهم جمادى الاخرى 1324 - در اين روز اخبار موحشه از بلدان و شهرها رسيد . بنده نگارنده يك شب نزد نايب السلطنه بودم و اظهار خدمت خود را مىنمود فرمود در عزل عين الدوله اگر من سعى نكرده بودم اعليحضرت او را عزل نمىفرمود از اصرار من عين الدوله استعفاء نمود بارى نايب السلطنه برحسب مرسوم استعفاءنامه عين الدوله را برد خدمت اعليحضرت شاه و شاه استعفاء عين الدوله را قبول فرموده عين الدوله پاى شاه را بوسيده و به طرف ده خود مباركآباد حركت نمود . نايب السلطنه برحسب حكم اعليحضرت مظفر الدين شاه وزراء را احضار كرد مشير الدوله كه وزير امور خارجه بود رئيس الوزراء گرديد عضد الملك با حاج نظام الدوله مأمور شدند كه روانه قم شوند براى معاودت دادن آقايان لكن بازارها هنوز بسته است مردم همگى در سفارتخانه جمع مىباشند ميگويند تا عدالتخانه مفتوح و منعقد نگردد ما از اينجا حركت نمىكنيم . روز چهارشنبه دهم جمادى الاخرى سال 1324 هجرى - در اين روز بازارها بسته و تعطيل عمومى است شاگردان مدارس نيز در سفارتخانه چادر زدند . از هر صنفى بلا استثناء حتى پستخانه و تلگرافخانه نماينده در سفارتخانه چادر زدند . امروز شخصى سوار قاطر بود وارد سفارتخانه شد و گفت مردم مژده دهيد كه عين الدوله معزول گرديد نزديك بود مردم از خوشحالى متفرق شوند كه عقلا و اجزاء سفارتخانه او را دور كردند و از سفارتخانه بيرون كردند و گفتند مقصود ما عزل عين الدوله نبود خواه عين الدوله معزول باشد خواه منصوب چهربطى بما دارد كه عزل شده است . بارى منصب صدارت را دادند بمشير الدوله و اين مشير الدوله از اهالى ناين است كه بين يزد و قم واقع است و در سى سال قبل منشى نظام السلطنه بود و مواجب او در ماه سه تومان بود و اين صدر اعظم اگرچه شخص باعلمى نيست لكن او را دو پسر است كه عالم و تربيت